รู้ผลเริ่มรักษา

หากผลตรวจของคุณเป็นบวก ข้อมูลต่อไปนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจการรักษาและบริการสนับสนุนอื่นๆที่จำเป็นในการดูแลสุขภาพ

เอชไอวีรักษาได้โดยใช้ยาหลายตัว ซึ่งเรียกว่าการรักษาด้วยยาต้านไวรัส (antiretroviral therapy- ART) แม้เอชไอวีจะไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่การรักษาด้วยยาต้านไวรัสจะช่วยควบคุมจำนวนเอชไอวีในร่างกาย ทำให้ผู้มีเชื้อเอชไอวีมีสุขภาพแข็งแรงใช้ชีวิตได้ตามปกติ และลดความเสี่ยงในการถ่ายทอดเชื้ออีกด้วย

การรักษาด้วยยาต้านไวรัสคือการใช้ยาต้านหลายกลุ่มในการควบคุมเอชไอวีในร่างกายไม่ให้เพิ่มจำนวน ซึ่งต้องกินให้ครบ ตรงเวลา และไม่สามารถหยุดยาได้เอง ยาต้าน การรักษาด้วยยาต้านไวรัสจะได้ผลก็ต่อเมื่อกินยาครบและตรงเวลา และปฏิบัติตนตามคำสั่งของแพทย์ แม้เอชไอวีจะไม่หมดไปจากร่างกายแต่ก็ถูกควบคุมจนมีจำนวนน้อยมากจนไม่สามารถทำลายภูมิคุ้มกันของร่างกาย ผู้มีเชื้อเอชไอวีที่รับการรักษาด้วยยาต้านสามารถมีสุขภาพดีและมีชีวิตที่ยืนยาวได้เหมือนคนทั่วไป

การรักษาด้วยยาต้านไวรัสยังช่วยลดโอกาสในการถ่ายทอดเชื้อเอชไอวี ยิ่งมีเอชไอวีในร่างกายน้อยเท่าไหร่ โอกาสที่จะถ่ายทอดเชื้อสู่บุคคลอื่นก็ลดลงตาม ยาต้านมีทั้งประโยชน์ด้านการรักษาและการป้องกันการถ่ายทอดเชื้ออีกด้วย

การรักษาด้วยยาต้านไวรัสช่วยลดโอกาสในการถอดเชื้อให้กับคู่ นั่นหมายความว่าคู่เรายังมีโอกาสได้รับเชื้อเอชไอวีหากมีเพศสัมพันธ์แบบไม่ป้องกัน นอกจากนี้ การรักษาด้วยยาต้านไวรัสไม่ได้ครอบคลุมการติดเชื้อเพิ่มจากเอชไอวีสายพันธุ์อื่น หรือเชื้อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เช่น ซิฟิลิส หนองในแท้ หนองในเทียม ซึ่งจะทำให้การรักษาด้วยยาต้านไวรัสมีความลำบากมากขึ้น ดังนั้นแม้จะเริ่มยาต้านแล้วแต่ก็ยังต้องใช้วิธีป้องกันอื่นๆควบคู่ไปด้วย เช่น ถุงยางอนามัยและสารหล่อลื่นชนิดน้ำ และรับการตรวจหาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อย่างสม่ำเสมอ

ยาต้านไวรัสที่ใช้ในการรักษาเอชไอวีมีหลายกลุ่ม ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้วินิจฉัยเป็นรายบุคคลว่าควรใช้ยาตัวใดจากยาต้านกลุ่มใดในการรักษา ร่างกายของผู้มีเชื้อแต่ละคนตอบสนองต่อยาต้านไวรัสไม่เหมือนกัน ผู้มีเชื้อเอชไอวีและแพทย์ที่ทำการรักษาควรวางแผนการรักษาร่วมกัน

ผู้มีเชื้อหลายคนมีความกังวลเรื่องผลข้างเคียงของยาต้านไวรัส ซึ่งในอดีตยาต้านไวรัสรุ่นแรกๆมีผลข้างเคียงค่อนข้างรุนแรง แต่ด้วยเทคโนโลยีการผลิดที่ก้าวหน้ามากขึ้นทำให้ยาต้านไวรัสในปัจจุบันมีผลข้างเคียงน้อยลง ส่วนใหญ่มักเกิดเมื่อเริ่มยาต้านในระยะแรกและจะค่อยๆลดลงจนหายไปเอง ซึ่งอาจใช้หลายวันหรือเป็นเดือนก็ได้ ผลข้างเคียงของยาต้านไวรัสที่พบบ่อย ได้แก่:

  • ภาวะโลหิตจาง
  • ท้องเสีย
  • เวียนหัว
  • เมื่อยล้า
  • ปวดศีรษะ
  • คลื่นไส้และอาเจียน
  • ปวดหรือชาตามส่วนต่างๆ
  • ผื่นคัน

หากกินยาต้านแล้วมีอาการข้างเคียงหรือแพ้ยาต้องรีบปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาปรับสูตรยา ห้ามเปลี่ยนยาหรือหยุดยาเอง

คุณสามารถเริ่มการรักษาได้ทันทีหลังจากรู้ผลเลือด การรักษาทันทีหลังจากรู้ผลเลือดส่งผลดีต่อสุขภาพในระยะยาว การเข้าสุ่กระบวนการรักษายังหมายถึงการลดโอกาสในการถ่ายทอดเชื้อให้กับคู่ แนวทางการรักษาเอชไอวี/เอดส์ของกระทรวงสาธารณสุขส่งเสริมให้ผู้มีเชื้อเอชไอวีเข้ารับการรักษาได้ทันที ไม่ว่าจะรับเชื้อมานานเท่าใด

การรักษาด้วยยาต้านไวรัสที่มีประสิทธิภาพต้องกินยาครบ ตรงเวลา และกินต่อเนื่อง ยาต้านไวรัสคอยควบคุมไม่ให้เชื้อเอชไอวีในร่างกายขยายตัว การลืมกินยาหรือกินยาไม่ตรงเวลาบ่อยๆทำให้การควบคุมปริมาณไวรัสในร่างกายไม่ต่อเนื่องและเปิดช่องให้เชื้อกลับมาขยายพันธุ์ได้อีกและอาจปรับตัวจนกลายเป็นเชื้อดื้อยา ทำให้ยาต้านสูตรที่กินอยู่ใช้ไม่ได้ผลและต้องเปลี่ยนสูตรยา

หากลืมกินยาตามเวลาให้รีบกินทันทีที่นึกได้ หากลืมข้ามวันก็ยังสามารถกินได้ แต่ต้องกินก่อนกินยาเม็ดต่อไปอย่างน้อย 2 ชั่วโมง หากเพิ่งนึกได้ว่าลืมกินยาและอีกไม่ถึง 2 ชั่วโมงก็ถึงเวลากินยาเม็ดต่อไป ให้ทิ้งยาเม็ดเดิมและรอกินยาเม็ดต่อไป ห้ามนำยาเม็ดเดิมมากินพร้อมกับยาเม็ดต่อไป

ผู้ที่มีสัญชาติไทย และมีเลขประจำตัวประชาชน 13 หลักสามารถเข้ารับการรักษาเอชไอวีได้ที่สถานพยาบาลตามสิทธิ์(หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือประกันสังคม) คุณสามารถเชคสิทธิการรักษาและสถานบาลได้ทางเวบไซต์ของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ http://www.nhso.go.th/peoplesearch หรือสายด่วนสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ 1330 และสายด่วนสำนักงานประกันสังคม 1506 ชาวต่างชาติสามารถสอบถามข้อมูลบริการคลินิกยาต้านจากโรงพยาบาลของรัฐใกล้บ้าน

หากคุณสามารถรับผิดชอบค่าใช้จ่ายได้เอง ก็สามารถเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลหรือคลินิกเอกชนที่มีบริการเอชไอวี

คนไทยสามารถรับบริการรักษาเอชไอวีได้ที่สถานบริการตามสิทธิ (สปสช. ประกันสังคม ข้าราชการ) โดยไม่มีค่าใช้จ่าย หากคุณเลือกเข้ารับการรักษาเอชไอวีในโรงพยาบาลหรือคลินิกเอกชน ค่าใช้จ่ายในการรักษาด้วยยาต้านอยู่ที่ประมาณ 4,000 – 5,000 ต่อเดือน ศูนย์วิจัยโรคเอดส์ สภากาชาตไทย มีบริการรักษาเอชไอวีและจำหน่ายยาต้านไวรัสภายใต้ควบคุมของแพทย์ ค่าใช้จ่ายอยู่ที่ 900 – 1,200 ต่อเดือน (หากคุณมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการซื้อยาต้านจากศูนย์วิจัยโรคเอดส์ฯ ส่งคำถามของคุณไปที่ http://www.adamslove.org/agalleryg.php) การรักษาด้วยยาต้านไวรัสเป็นการรักษาต่อเนื่องที่ต้องกินยาไปตลอดชีวิต การวางแผนการรักษาจึงต้องคำนึงถึงภาระค่าใช้จ่ายในระยะยาวร่วมด้วย

พึงระลึกไว้เสมอว่าอย่าแบกความทุกข์ไว้คนเดียว หากยังไม่พร้อมที่จะบอกคนในครอบครัว การบอกเรื่องนี้กับเพื่อนหรือคนที่เราไว้ใจอาจช่วยให้เราไม่ต้องแบกความรู้สึกไว้คนเดียว การบอกผลเลือดเป็นการตัดสินใจของคุณเพียงคนเดียว อย่างไรก็ตาม เราแนะนำว่าคุณไม่ควรเก็บความกังวลใจไว้คนเดียว มีหลายกลุ่ม/องค์กรในกรุงเทพฯที่พร้อมรับฟังปัญหาและให้คำปรึกษา การได้เล่าปัญหาและรับฟังความคิดเห็นช่วยสร้างกำลังใจให้คุณพร้อมสำหรับการรักษา

  • มูลนิธิเดอะพอสโฮมเซ็นเตอร์

    ที่อยู่: 38 ซ.อุดมสุข13 ถ.สุขุมวิท103 แขวงบางนา เขต บางนา กรุงเทพฯ 10260
    โทรศัพท์: 02-3960435, 02-7475638-9
    เวบไซต์: www.thepoz.org

  • สมาคมฟ้าสีรุ้งแห่งประเทศไทย

    ที่อยู่: 1 และ 2 ซอยรามคำแหง 97/2 ถนนรามคำแหง แขวงหัวหมาก เขต บางกะปิ กรุงเทพฯ 10240
    โทรศัพท์: 0-2731-6532-3
    เวบไซต์: www.rsat.info

  • มูลนิธิเอชไอวีประเทศไทย

    ที่อยู่: 149/19-21 ถนนสุรวงค์ เขตบางรัก กรุงเทพฯ 10500
    โทรศัพท์: 02-6340541
    เวบไซต์: www.hivfoundation.com/

สถานบริการรักษาเอชไอวี

  • ศูนย์วิจัยโรคเอดส์ สภากาชาดไทย

    ที่อยู่: 104 Ratchadamri Road, Pathumwan, Bangkok 10330
    โทรศัพท์ 02 256 4107-9
    อีเมล์: aids@trcarc.org
    เวบไซต์: www.trcarc.org

  • คลินิกบ้านสวิง

    ที่อยู่: ชั้น 5 อาคาร 3 ซอยพัฒพงษ์ 1 ถนนสุรวงศ์ กรุงเทพฯ 10500
    โทรศัพท์: +662 632 9501 - 2
    Email: admin@swingthailand.org
    เวบไซต์: www.swingthailand.org

  • สมาคมฟ้าสีรุ้งแห่งประเทศไทย

    ที่อยู่: 1 และ 2 ซอยรามคำแหง 97/2 ถนนรามคำแหง แขวงหัวหมาก เขต บางกะปิ กรุงเทพฯ 10240
    โทรศัพท์: 0-2731-6532-3
    เวบไซต์: www.rsat.info